{"id":1012,"date":"2023-11-02T20:30:04","date_gmt":"2023-11-02T19:30:04","guid":{"rendered":"http:\/\/jushr.org\/?p=1012"},"modified":"2023-11-02T20:30:04","modified_gmt":"2023-11-02T19:30:04","slug":"avrupa-insan-haklari-mahkemesinin-yuksel-yalcinkaya-turkiye-karari-ve-bu-kararin-turk-yargisi-ve-feto-pdy-magdurlari-icin-anlami-karardan-bazi-cikarimlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jushr.org\/nl\/avrupa-insan-haklari-mahkemesinin-yuksel-yalcinkaya-turkiye-karari-ve-bu-kararin-turk-yargisi-ve-feto-pdy-magdurlari-icin-anlami-karardan-bazi-cikarimlar\/","title":{"rendered":"Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesinin Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya\/T\u00fcrkiye Karar\u0131 ve Bu Karar\u0131n T\u00fcrk Yarg\u0131s\u0131 ve FET\u00d6\/PDY Ma\u011fdurlar\u0131 i\u00e7in Anlam\u0131; Karardan Baz\u0131 \u00c7\u0131kar\u0131mlar"},"content":{"rendered":"

I. Giri\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye <\/em>davas\u0131, ba\u015fvuran\u0131n, T\u00fcrk makamlar\u0131 taraf\u0131ndan 15 Temmuz 2016 tarihinde T\u00fcrkiye’de ger\u00e7ekle\u015fen darbe giri\u015fiminin arkas\u0131nda oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen “FET\u00d6\/PDY” (“Fetullah\u00e7\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc \/ Paralel Devlet Yap\u0131lanmas\u0131”) olarak tan\u0131mlanan silahl\u0131 bir ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcyelikten mahk\u00fbm edilmesiyle ilgilidir. Mahk\u00fbmiyet karar\u0131, kati surette, ba\u015fvuran\u0131n, ulusal mahkemelerin FET\u00d6\/PDY \u00fcyelerinin \u00f6zel kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in tasarland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc “ByLock” adl\u0131 \u015fifreli bir mesajla\u015fma uygulamas\u0131n\u0131 kullanmas\u0131na dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurana kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan di\u011fer deliller aras\u0131nda Bank Asya’daki hesap hareketleri ve FET\u00d6\/PDY ile ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir sendika ve derne\u011fe \u00fcye olmas\u0131 yer almaktad\u0131r. Ba\u015fvurucu yerel mahkemelerce su\u00e7lu bulunmu\u015f ve alt\u0131 y\u0131l \u00fc\u00e7 ay hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

A\u0130HM, yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirme sonras\u0131, 26\/09\/2023 tarihinde, S\u00f6zle\u015fmenin 7. ve 6 \u00a7 1 maddelerinin ihlal edildi\u011fine oy \u00e7oklu\u011fu ile karar verirken, 11. maddenin ihlal edildi\u011fine oybirli\u011fiyle karar vermi\u015ftir. Ba\u015fvuran\u0131n maddi tazminat talebi oybirli\u011fi ile manevi tazminat talebi \u00e7o\u011funluk karar\u0131 ile ret edilmi\u015ftir. Bu davada, \u00e7o\u011funluk, manevi tazminat \u00f6denmesinin \u015fartlar\u0131 olu\u015fmas\u0131na ra\u011fmen, daha \u00f6nceki olu\u015fturulan i\u00e7tihatlardan ayr\u0131larak, ihlal tespitinin, ba\u015fvuran\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 manevi zarar i\u00e7in ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na yeterli adil tazmin olu\u015fturdu\u011funa karar vermi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n

A\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanaca\u011f\u0131 \u00fczere bu karar\u0131n etkisi dava konusu ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir.  Dolay\u0131s\u0131yla, bu karar sadece ba\u015fvuru ile ayn\u0131 durumda olanlar i\u00e7in de\u011fil, soru\u015fturmas\u0131 veya yarg\u0131lamas\u0131 devam eden dosyalar\u0131n yan\u0131nda yarg\u0131lamas\u0131 bitmi\u015f kesinle\u015fmi\u015f dosyalar i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Bu karar\u0131n kendisi i\u00e7in anlam ifade etmedi\u011fi, kapsam alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 tek gurup, 15 Temmuz darbe giri\u015fimi fiilini ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015filerdir. <\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer bir ifade ile bu karardan, 15 Temmuz 2016 \u00f6ncesi, \u00f6z\u00fcnde su\u00e7 olu\u015fturmayan, hatta bir hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan;<\/p>\n\n\n\n

– ByLock kullan\u0131m\u0131, <\/p>\n\n\n\n

-Bank Asya\u2019 da hesap a\u00e7ma, para yat\u0131rma, para \u00e7ekme,<\/p>\n\n\n\n

-Sendika kurma veya \u00fcye olma,<\/p>\n\n\n\n

-Dernek kurma ve \u00fcye olma,<\/p>\n\n\n\n

– \u00d6\u011frenci evinde kalma, <\/p>\n\n\n\n

-Sohbetlere kat\u0131lma, <\/p>\n\n\n\n

-Gazete, dergi okuma, abone olma,<\/p>\n\n\n\n

-Dershanede veya bir okulda e\u011fitim g\u00f6rme,<\/p>\n\n\n\n

-\u201cHizmet Hareketi\u201d veya \u201cG\u00fclen Cemaati\u201d mensubu oldu\u011fu iddia edilen ki\u015filere avukat, doktor, \u00f6\u011fretmen veya ba\u015fka bir mesle\u011fin icras\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde hizmet sunma, <\/p>\n\n\n\n

-\u201chizmet hareketi\u201d veya \u201cG\u00fclen cemaati\u201d mensubu olma ve cemaat faaliyetlerine kat\u0131lma anlam\u0131na gelen tan\u0131k\/gizli tan\u0131k beyanlar\u0131 gibi bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l eylemlerden dolay\u0131 soru\u015fturma ge\u00e7irmekte olan, yarg\u0131lanan ve hatta mahk\u00fbm olan herkes faydalanacakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

A\u0130HM\u2019in konusu su\u00e7 te\u015fkil etmeyen legal faaliyetlerin zaten bir su\u00e7un unsuru veya delili olu\u015fturmayaca\u011f\u0131na dair bu davadaki tutumu,  daha \u00f6nce Taner K\u0131l\u0131\u00e7, Alparslan Altan, Mehmet Altan gibi bir\u00e7ok ba\u015fvurudaki yakla\u015f\u0131m\u0131 ile uyumludur. Nitekim A\u0130HM, bu ba\u015fvurularda, delil diye sunulan \u00e7ocu\u011funu okula g\u00f6nderme, gazete aboneli\u011fi, k\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131 yazma, medyada program yapma, sosyal \u00e7evre vb hususlarda da ihlal tespiti yapm\u0131\u015f ve Yal\u00e7\u0131nkaya dosyas\u0131nda da bu an\u0131lan kararlara g\u00f6ndermede bulunmu\u015ftur. <\/p>\n\n\n\n

Bu kararlar sonras\u0131, yerel savc\u0131l\u0131k makamlar\u0131 ve mahkemeler, AY m.90\/5 h\u00fckm\u00fc gere\u011fi, FET\u00d6\/PDY yarg\u0131lamalar\u0131 ile ilgili olarak, by-lock kullan\u0131m\u0131, sendika \u00fcyeli\u011fi, dernek \u00fcyeli\u011fi gibi asl\u0131nda legal olan, fakat 15 Temmuz 2016 sonras\u0131 su\u00e7 veya su\u00e7 delili olarak g\u00f6r\u00fclen faaliyetleri de\u011ferlendirmeye almadan, \u015f\u00fcpheli, san\u0131k ve hatta mahk\u00fbmlar hakk\u0131nda, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fi, y\u00f6neticili\u011fi veya ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne yard\u0131m gibi mevcut soru\u015fturma ve yarg\u0131lama konusunu olu\u015fturan su\u00e7lar\u0131n maddi ve manevi unsurlar\u0131n\u0131 yeniden olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Neticede ise, tutuklu olan san\u0131klar\u0131n tahliyesine ve yarg\u0131lanmas\u0131 devam eden san\u0131klar\u0131n beraatine karar verilecektir. Ayn\u0131 \u015fekilde, mevcut soru\u015fturmalar takipsizlik karar\u0131 ile sonland\u0131r\u0131l\u0131rken, hakk\u0131nda kesinlemi\u015f yarg\u0131lama karar\u0131 verilenler ise yarg\u0131land\u0131klar\u0131 a\u011f\u0131r ceza mahkemelerinden Y\u00fcksek Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye karar\u0131n\u0131n yeni bir delil ve yeni bir olgu olu\u015fturdu\u011funu hat\u0131rlatarak CMK. m.311\/1(e) gere\u011fi yeniden yarg\u0131lama isteyebilecek ve beraat edeceklerdir.<\/p>\n\n\n\n

Zira \u015fu a\u015famaya kadar olu\u015fturulamayan ve mahkeme kararlar\u0131na yans\u0131t\u0131lamayan, su\u00e7un maddi ve manevi unsurlar\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle ByLock ve di\u011fer delillerin yoklu\u011funda, 15 Temmuz 2016 olay\u0131ndan y\u0131llar sonra, yeniden yap\u0131lacak dosya incelemeleri ve yarg\u0131lamalar sonras\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 ve \u015f\u00fcpheli ve san\u0131klarla \u201ccebir ve \u015fiddet\u201d ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n kurulmas\u0131, san\u0131\u011f\u0131n faaliyetlerinin s\u00fcreklili\u011fi, \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve yo\u011funlu\u011funa dayal\u0131 olarak silahl\u0131 \u00f6rg\u00fctle organik ba\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi ve \u00f6rg\u00fct\u00fcn hiyerar\u015fik yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde bilerek ve isteyerek hareket etti\u011finin ve \u00f6rg\u00fct\u00fcn ama\u00e7lar\u0131n\u0131 benimsedi\u011finin ortaya konmas\u0131 hemen hemen imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.  <\/p>\n\n\n\n

AYM\u2019de bireysel ba\u015fvuru m\u00fcracaat\u0131nda bulunanlar (ve m\u00fcracaatta bulunma s\u00fcresini hen\u00fcz ka\u00e7\u0131rmam\u0131\u015f olanlar da), A\u0130HM\u2019in bu yeni karar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, yeni bir talepte bulunarak, AYM\u2019den hemen bir pilot karar vermesini talep edebileceklerdir. Esasen, AYM\u2019nin mevcut \u00f6n\u00fcnde bekleyen bireysel ba\u015fvurular\u0131n \u00fczerinden, FET\u00d6\/PDY davalar\u0131 ile ilgili, k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde, A\u0130HM\u2019in karar\u0131n\u0131 tekrarlayan kapsay\u0131c\u0131 bir pilot karar vermekten ba\u015fka se\u00e7ece\u011fi kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Aksi takdirde, AYM, A\u0130HM\u2019e giden s\u00fcre\u00e7te etkili bir i\u00e7 hukuk yolu olma s\u0131fat\u0131n\u0131 kaybedecektir. <\/p>\n\n\n\n

Her ne kadar, Ceza Hukukunda ge\u00e7erli olan re\u2019sen ara\u015ft\u0131rma ilkesi gere\u011fi, hen\u00fcz kesinle\u015fmemi\u015f yarg\u0131lamalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan, yarg\u0131lama makamlar\u0131n\u0131n A\u0130HM karar\u0131n\u0131 yeni bir delil ve olgu gererek yeniden dosya \u00fczerinde kendiliklerinden bir de\u011ferlendirme yap\u0131p, tahliye ve beraat kararlar\u0131 vermesi gerekirse de, s\u00fcrecin h\u0131zlanmas\u0131, i\u00e7in, yarg\u0131laman\u0131n mevcut seyrine g\u00f6re, savc\u0131l\u0131klara ve mahkemelere, Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye,<\/em> karar\u0131n\u0131n \u00f6zeti ek olarak sunularak, A.Y. 90\/5 ve A\u0130HS m. 46\u2019y\u0131 hat\u0131rlatan bir dilek\u00e7e ile tahliye ve beraat karar\u0131 istenmesi daha isabetli olur. <\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda olmas\u0131 gereken, b\u00fct\u00fcn FET\u00d6\/PDY yarg\u0131lamalar\u0131 i\u00e7in emsal olu\u015fturacak bir Yarg\u0131tay veya AYM karar\u0131 ile problemin k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fclmesidir. Genel af karar\u0131 da ayn\u0131 amaca hizmet edecektir. Zira Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya karar\u0131 bir kenarda dururken, karar\u0131 g\u00f6rmezlikten gelecek benzer sebeplerle yeni soru\u015fturmalar ba\u015flatmak ve mahk\u00fbmiyet kararlar\u0131 vermek, kolluk g\u00f6revlileri ve yarg\u0131 makamlar\u0131 i\u00e7in, gelecekte, TCK a\u00e7s\u0131s\u0131ndan, en basitinden m.257\u2019de d\u00fczenlenen \u201cg\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma\u201d su\u00e7lamas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 ihtimalini g\u00fcndeme getirecektir.  <\/p>\n\n\n\n

\u015e\u00fcphesiz, \u015fimdiye kadar ger\u00e7ekle\u015ftirlen FET\u00d6\/PDY yarg\u0131lamalar\u0131nda, TCK h\u00fck\u00fcmlerini kasten amac\u0131na ayk\u0131r\u0131 yorumlayarak, su\u00e7 niteli\u011fi ta\u015f\u0131mayan eylemleri ve belgeleri su\u00e7 delili say\u0131p, hatta delil \u00fcretip, masum ki\u015filer hakk\u0131nda arama, yakalama, g\u00f6zalt\u0131na alma tutuklama ve mahk\u00fbmiyet kararlar\u0131 veren ve \u015f\u00fcpheli ve san\u0131klara gerekmedi\u011fi halde kelep\u00e7e takan, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 muamelede bulunup i\u015fkence yapan kamu g\u00f6revlileri aleyhine, bu s\u00fcre\u00e7ten ma\u011fdur olanlar\u0131n, maddi ve manevi tazminat isteme hakk\u0131 her zaman sakl\u0131 kalacakt\u0131r.  <\/p>\n\n\n\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye<\/em> karar\u0131nda sat\u0131r aralar\u0131nda kalan ve \u00e7ok net olmayan noktalar vurgulanarak, olas\u0131 hak aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in kullan\u0131labilecek temel arg\u00fcmanlar ortaya konacakt\u0131r.  <\/p>\n\n\n\n

II. <\/strong>Anayasa’n\u0131n 90 \u00a7 5 maddesi uyar\u0131nca, usul\u00fcne uygun olarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmu\u015f uluslararas\u0131 anla\u015fmalar kanun h\u00fckm\u00fcndedir ve bunlar\u0131n anayasaya uygunlu\u011funa itiraz etmek i\u00e7in Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurulamaz. Bu sebeple, <\/strong>Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye<\/em><\/strong>, karar\u0131 hemen uygulanmal\u0131, \u015f\u00fcpheli ve san\u0131klar hakk\u0131nda derhal tahliye ve beraat kararlar\u0131 verilmelidir. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Bilindi\u011fi \u00fczere A\u0130HS\u2019ni imzalayan devletler, S\u00f6zle\u015fmeyi imzalay\u0131p onaylarken, sadece S\u00f6zle\u015fmede d\u00fczenlenen temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere de\u011fil, bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin bir koruma yolu olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bireysel ba\u015fvuru mekanizmas\u0131n\u0131 ve A\u0130HM\u2019in yarg\u0131lama yetkisini ve buna ba\u011fl\u0131 olarakta S\u00f6zle\u015fmeyi yorumlayan i\u00e7tihatlar\u0131na da ba\u011fl\u0131 kalmay\u0131 taahh\u00fct etmi\u015flerdir. <\/li>\n\n\n\n
  2. Bu nedenle, S\u00f6zle\u015fmeyi imzalayan \u00fclkeler A\u0130HM i\u00e7tihatlar\u0131n\u0131 da takip etmek, Mahkemenin S\u00f6zle\u015fme maddelerine getirdi\u011fi g\u00fcncel yorumu i\u00e7 hukuk uygulamalar\u0131nda benimsemek zorundad\u0131r. Bu zorunluluk sadece A\u0130HS imzalanams\u0131 ve onaylanmas\u0131ndan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda, A\u0130HS h\u00fck\u00fcmlerini ve i\u00e7tihatlar\u0131n\u0131 bir i\u00e7 hukuk h\u00fckm\u00fc haline getiren AY m.90\/5 de yer alan d\u00fczenlemenin de sonucudur.<\/li>\n\n\n\n
  3. Dolay\u0131s\u0131yla, kolluk g\u00f6revleri ve yarg\u0131lama makamlar\u0131n\u0131n A\u0130HS h\u00fck\u00fcmlerini ve i\u00e7tihatlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmemezlikten gelme se\u00e7enekleri yoktur.  <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    III. S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 46. maddesi uyar\u0131nca, kararlar\u0131n icras\u0131 ba\u011flam\u0131nda, Mahkeme’nin S\u00f6zle\u015fme’nin ihlal edildi\u011fini tespit etti\u011fi bir karar, daval\u0131 devlete, tespit edilen ihlale son verme ve ihlalden \u00f6nceki durumu m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca eski haline getirecek \u015fekilde sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 telafi etme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirmektedir. (<\/strong>Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye, <\/em><\/strong>par. 404<\/strong>)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. Mevcut davada yap\u0131lan ihlal tespitleri, \u00f6zellikle de S\u00f6zle\u015fme’nin 7. ve 6. maddeleri kapsam\u0131ndakiler, daval\u0131 Devlete, ba\u015fvuran\u0131n haklar\u0131na y\u00f6nelik bu ihlalleri gidermek i\u00e7in uygun tedbirleri alma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirmektedir. (Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye, par.409)<\/li>\n\n\n\n
    2. Bir ki\u015finin S\u00f6zle\u015fme’nin 6. maddesinin ihlali sonucunda mahkum edildi\u011fi durumlarda, A\u0130HM, talep edilmesi halinde, yeniden yarg\u0131laman\u0131n veya davan\u0131n yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n ilke olarak ihlali telafi etmek i\u00e7in uygun bir yol oldu\u011funu ve \u00e7o\u011fu zaman da en uygun yol oldu\u011funu belirtmektedir.(Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye, <\/em>par.406)<\/li>\n\n\n\n
    3. Ceza davalar\u0131n\u0131n yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin yukar\u0131da belirtilen ilke, S\u00f6zle\u015fme’nin 7. maddesinin ihlal edildi\u011fini tespit etti\u011fi durumlarda da ge\u00e7erlidir. (Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye, <\/em>par.407)<\/li>\n\n\n\n
    4. A\u0130HM\u2019in kararlar\u0131 sadece \u00f6n\u00fcne getirilen davalar\u0131n karara ba\u011flanmas\u0131na de\u011fil, daha genel olarak S\u00f6zle\u015fme taraf\u0131ndan tesis edilen kurallar\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131na, korunmas\u0131na ve geli\u015ftirilmesine hizmet etmekte ve b\u00f6ylece devletlerin S\u00f6zle\u015fmeci Taraflar olarak \u00fcstlendikleri taahh\u00fctlere uymalar\u0131na katk\u0131da bulunmaktad\u0131r. (Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye<\/em>. par.408)<\/li>\n\n\n\n
    5. T\u00fcrk hukukunda, CMK’n\u0131n 311 \u00a7 1 (f) maddesi uyar\u0131nca i\u00e7 hukuk h\u00fck\u00fcmleri yeniden yarg\u0131lamay\u0131 talep etme hakk\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00f6ng\u00f6rmektedir; Bu durumda, S\u00f6zle\u015fme’nin veya Protokollerinin ihlal edildi\u011fine dair Mahkeme’nin nihai karar\u0131n\u0131 takip eden bir y\u0131l i\u00e7inde yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesinin talep edilebilir. Bu nedenle Mahkeme, S\u00f6zle\u015fme’nin 6. veya 7. maddelerinin gerekliliklerinin ihlal edildi\u011fi yarg\u0131lamalar\u0131n ard\u0131ndan bir ki\u015finin mahk\u00fbm edildi\u011fi T\u00fcrkiye aleyhindeki davalarda ceza yarg\u0131lamalar\u0131n\u0131n yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na s\u0131kl\u0131kla at\u0131fta <\/em>bulunmu\u015ftur. (Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye, <\/em>par.411)<\/li>\n\n\n\n
    6. Di\u011fer benzer ihlallerin \u00f6nlenmesi veya giderilmesi i\u00e7in gerekli olabilecek genel tedbirlere halel getirmeksizin, ceza davas\u0131n\u0131n yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131 sonras\u0131 yap\u0131lacak yeniden yarg\u0131lama, talep edilmesi halinde, mevcut davada tespit edilen ihlallere son vermenin ve ba\u015fvuran\u0131n ma\u011fduriyetini gidermenin en uygun yolu olacakt\u0131r.(Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye, <\/em>par.412)<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

      (IV) <\/strong>Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye <\/em><\/strong>karar\u0131nda ula\u015f\u0131lan sonu\u00e7lar <\/strong>b<\/em><\/strong>enzer durumdaki vakalar <\/em><\/strong>i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Dolay\u0131s\u0131yla, S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 46. maddesi uyar\u0131nca, kararlar\u0131n icras\u0131 ba\u011flam\u0131nda, Mahkeme’nin S\u00f6zle\u015fme’nin ihlal edildi\u011fini tespit etti\u011fi bir karar, daval\u0131 devlete, sadece mevcut davada de\u011fil, benzer davalarda da,  tespit edilen ihlale son verme ve ihlalden \u00f6nceki durumu m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca eski haline getirecek \u015fekilde sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 telafi etme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirmektedir.  (par. 418)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        \n
      1. Mahkeme, mevcut davada, S\u00f6zle\u015fme’nin 7. ve 6. maddeleri kapsam\u0131ndaki ihlallerin, \u00f6zellikle ulusal mahkemelerin ByLock kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin nitelendirmelerinden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemi\u015ftir. Bu yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re, bu uygulamay\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 ulusal mahkemelerce tespit edilen herkes, ilke olarak, Ceza Kanunu’nun 314 \u00a7 2 maddesi uyar\u0131nca silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcyelikten mahk\u00fbm edilebilir. (Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye, <\/em>par.413)<\/li>\n\n\n\n
      2. Mahkeme, mevcut davada S\u00f6zle\u015fme’nin 7. ve 6. maddelerinin ihlal edildi\u011finin tespit edilmesine yol a\u00e7an durumun, m\u00fcnferit bir olaydan kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya olaylar\u0131n belirli bir \u015fekilde geli\u015fmesine atfedilemeyece\u011fini, ancak sistemik bir sorundan kaynakland\u0131\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir. Bu sorun \u00e7ok say\u0131da ki\u015fiyi etkilemi\u015ftir ve etkilemeye devam etmektedir. Mevcut davada oldu\u011fu gibi, A\u0130HM\u2019e, ByLock kullan\u0131m\u0131na dayal\u0131 mahk\u00fbmiyet kararlar\u0131na ili\u015fkin olarak S\u00f6zle\u015fme’nin 7. ve\/veya 6. maddeleri kapsam\u0131nda yap\u0131lan benzer \u015fik\u00e2yetleri i\u00e7eren 8.000’den fazla ba\u015fvuru bulunmaktad\u0131r. (Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye, <\/em>par. 414)<\/li>\n\n\n\n
      3. Mevcut davada yarg\u0131 yetkisinin B\u00fcy\u00fck Daire’ye b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, H\u00fck\u00fcmet’ten, Anayasa Mahkemesi de dahil olmak \u00fczere, ulusal mahkemeler \u00f6n\u00fcnde halen derdest olan ve \u00f6zellikle mevcut davada oldu\u011fu gibi ByLock mesajla\u015fma uygulamas\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 temelinde Ceza Kanunu’nun 314 \u00a7 2 maddesi uyar\u0131nca su\u00e7lamalar i\u00e7eren ceza davalar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k say\u0131s\u0131n\u0131 belirtmesi talep edilmi\u015ftir. H\u00fck\u00fcmet, ulusal mahkemelerde g\u00f6r\u00fclmekte olan ceza davalar\u0131na ili\u015fkin resmi istatistiklerin, Mahkeme’nin \u00f6zel sorusuna cevap vermelerini sa\u011flayacak bilgileri i\u00e7ermedi\u011fini iddia ederek ger\u00e7ek say\u0131y\u0131 vermekten ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, yetkililer taraf\u0131ndan tespit edilen ByLock kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fcz bin civar\u0131nda oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, Mahkeme, S\u00f6zle\u015fme’nin 7. ve\/veya 6. maddeleri kapsam\u0131nda benzer \u015fik\u00e2yetleri i\u00e7eren daha bir\u00e7ok ba\u015fvurunun kendisine yap\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. (Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye, <\/em>par.415)<\/li>\n\n\n\n
      4. Mahkeme\u2019nin yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131na g\u00f6re, bir ihlalin \u00e7ok say\u0131da insan\u0131 etkileyen sistemik bir sorundan kaynakland\u0131\u011f\u0131 durumlarda, b\u00f6yle bir karar\u0131n icras\u0131 i\u00e7in ulusal d\u00fczeyde genel tedbirler al\u0131nmas\u0131 gerekecektir Mahkeme \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc’n\u00fcn 61. maddesi uyar\u0131nca pilot karar usul\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde s\u0131kl\u0131kla ba\u015fvurulmas\u0131na ra\u011fmen, bu usul\u00fcn uygulanmad\u0131\u011f\u0131 davalarda da genel tedbirlere i\u015faret etmi\u015ftir. \u0130ster bir pilot karar \u00e7er\u00e7evesinde ister ba\u015fka bir \u015fekilde yap\u0131lm\u0131\u015f olsun, bu t\u00fcr g\u00f6stergelerle ama\u00e7lanan, ulusal d\u00fczeydeki sistemik sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zerek S\u00f6zle\u015fmeci Devletlerin S\u00f6zle\u015fme sistemindeki rollerini yerine getirmelerine yard\u0131mc\u0131 olmakt\u0131r. (Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye<\/em>, par.416) <\/li>\n\n\n\n
      5. Bu ba\u011flamda, Bakanlar Komitesi’nin Rec(2004)6 say\u0131l\u0131 Tavsiye Karar\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere, Devletler, S\u00f6zle\u015fme ihlallerinin alt\u0131nda yatan sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zme konusundaki genel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler alt\u0131ndad\u0131r. Ayr\u0131ca, S\u00f6zle\u015fmeci Devletlerin, Mahkeme taraf\u0131ndan tespit edilen sistemik ve yap\u0131sal insan haklar\u0131 sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zme ve Reykjavik’te d\u00fczenlenen son devlet ve h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkanlar\u0131 zirvesi s\u0131ras\u0131nda a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ifade edildi\u011fi \u00fczere, ba\u011flay\u0131c\u0131 niteliklerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, nihai kararlar\u0131n, tam, etkili ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flama konusundaki taahh\u00fctleri vard\u0131r. Mahkeme\u2019nin kayg\u0131s\u0131, ulusal insan haklar\u0131 koruma sisteminde tespit edilen bir kusurun h\u0131zl\u0131 ve etkili bir \u015fekilde d\u00fczeltilmesini kolayla\u015ft\u0131rmakt\u0131r ve Komite sadece \u00f6n\u00fcne getirilen davalar\u0131 karara ba\u011flamakla kalmaz. Bu nedenle, b\u00f6yle bir kusur tespit edildi\u011finde, ulusal makamlar, Bakanlar Komitesi’nin denetimine tabi olarak, S\u00f6zle\u015fme sisteminin temelini olu\u015fturan ikincillik ilkesine uygun olarak – gerekirse geriye d\u00f6n\u00fck olarak – gerekli telafi tedbirlerini almakla g\u00f6revlidir; b\u00f6ylece Mahkeme, bir dizi benzer davadaki ihlal bulgusunu tekrarlamak zorunda kalmaz. Ayr\u0131ca, Mahkeme, S\u00f6zle\u015fme kapsam\u0131ndaki temel g\u00f6revinin, S\u00f6zle\u015fme’nin 19. maddesinde tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, ‘Y\u00fcksek S\u00f6zle\u015fmeci Taraflar\u0131n S\u00f6zle\u015fme ve Protokollerinde \u00fcstlendikleri taahh\u00fctlere uyulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak’ oldu\u011funu da hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6zle\u015fme’ye ili\u015fkin \u00f6nceden karara ba\u011flanm\u0131\u015f bir sorunla ilgili olarak ayn\u0131 konuda benzer bireysel kararlar verilmesi gereklili\u011finin bu g\u00f6revle uyumlu oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Bu yarg\u0131sal uygulama, S\u00f6zle\u015fme kapsam\u0131ndaki insan haklar\u0131 korumas\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesine yararl\u0131 veya anlaml\u0131 bir \u015fekilde katk\u0131da bulunmaz. (Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye,<\/em> par. 417)<\/li>\n\n\n\n
      6. Bu nedenle, Mahkeme, gelecekte \u00e7ok say\u0131da davada benzer ihlalleri tespit etmek zorunda kalmamak i\u00e7in, mevcut kararda tespit edilen kusurlar\u0131n, ilgili ve m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde, T\u00fcrk makamlar\u0131 taraf\u0131ndan daha geni\u015f bir \u00f6l\u00e7ekte – yani mevcut ba\u015fvuran\u0131n \u00f6zel davas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde – ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, daval\u0131 Devlet’in S\u00f6zle\u015fme’nin 46. maddesi kapsam\u0131ndaki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine uygun olarak, mevcut karardan, \u00f6zellikle ulusal mahkemeler \u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fclmekte olan davalarla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmamak \u00fczere, gerekli sonu\u00e7lar\u0131 \u00e7\u0131karmak ve burada ihlal bulgular\u0131na yol a\u00e7an yukar\u0131da tespit edilen sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in uygun olan di\u011fer genel tedbirleri almak yetkili makamlara d\u00fc\u015fmektedir. Daha spesifik olarak, ulusal mahkemelerin, mevcut kararda yorumland\u0131\u011f\u0131 ve uyguland\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle ilgili S\u00f6zle\u015fme standartlar\u0131n\u0131 gerekli \u015fekilde dikkate almalar\u0131 gerekmektedir. (Y\u00fcksel Yal\u00e7\u0131nkaya v. T\u00fcrkiye,<\/em> par. 417)<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        (IV) FET\u00d6\/PDY yarg\u0131lamalar\u0131na ili\u015fikin iddianamelerde ve verilen mahk\u00fbmiyet kararlar\u0131nda, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fi, y\u00f6neticili\u011fi veya ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne yard\u0131m etme gibi i\u015flendi\u011fi iddia edilen su\u00e7lar\u0131n kurucu unsurlar\u0131n\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011fu a\u00e7\u0131klanmayarak su\u00e7lar\u0131n ve cezalar\u0131n kanunili\u011fi ilkesi ihlal edilmi\u015ftir.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

          \n
        1. Su\u00e7lar\u0131n ve cezalar\u0131n kanunili\u011fini d\u00fczenleyen, Anayasa (AY) m. 38 gere\u011fi;<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n