{"id":248,"date":"2022-06-29T18:04:03","date_gmt":"2022-06-29T18:04:03","guid":{"rendered":"http:\/\/jushr.org\/?p=248"},"modified":"2022-06-29T18:04:03","modified_gmt":"2022-06-29T18:04:03","slug":"parlamenter-sisteme-gecis-demokratiklesme-ve-insan-haklarini-turkiyeye-geri-getirecek-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jushr.org\/nl\/parlamenter-sisteme-gecis-demokratiklesme-ve-insan-haklarini-turkiyeye-geri-getirecek-mi\/","title":{"rendered":"Kirli s\u00fcp\u00fcrge ile temizlik yap\u0131lmaz"},"content":{"rendered":"<p>Yazar: \u0130smail \u00d6zt\u00fcrk<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kirli s\u00fcp\u00fcrge ile temizlik yap\u0131lmaz<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>CHP \u00f6nderli\u011finde bir araya gelen alt\u0131 muhalefet partisi temsilcileri imzalad\u0131klar\u0131 ortak protokol ile parlamenter sisteme yeniden d\u00f6nme s\u00f6z\u00fc verdiler. Parlamenter sisteme d\u00f6n\u00fc\u015fle beraber, yasama organ\u0131n\u0131 tekrar aktif hale getirmeyi ve yarg\u0131 organ\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi hedefleyen baz\u0131 kararlar ald\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Muhalefet partileri e\u011fer halk\u0131 ikna eder ve yap\u0131lacak ilk genel se\u00e7imde Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131 ma\u011flup edebilirlerse bu, parlamenter sisteme ge\u00e7i\u015f \u00f6ncesi hukuk devletine ve demokrasiye d\u00f6n\u00fc\u015fte ilk zafer olacakt\u0131r. Parlamenter sisteme d\u00f6nme T\u00fcrkiye\u2019de bozulan siyasal sistemin yeniden onar\u0131lmas\u0131nda siyasal a\u00e7\u0131dan temel bir zorunluluktur. Ancak Erdo\u011fan\u2019\u0131n gitmesi ve parlamenter sisteme geri d\u00f6n\u00fclmesi tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir. Bozulan hukuk dengesinin yeniden tesis edilebilmesi, insan haklar\u0131 ihlallerinin \u00f6nlenmesi, KHK\u2019larla yarat\u0131lan enkaz\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00fclkeyi polis devletine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren b\u00fcrokratik yap\u0131n\u0131n \u0131slah edilmesi, siyasilerle beraber devlet hazinesini soyan yolsuzluk mekanizmalar\u0131n\u0131n etkisiz hale getirilmesi, toplumsal ayr\u0131\u015ft\u0131rmaya ve d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131rmaya dayal\u0131 politikalar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi bir\u00e7ok \u00f6nemli konuda stratejilerin olu\u015fturulmas\u0131 ve projelerin yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye son dokuz y\u0131lda hukuk ve insan haklar\u0131 standartlar\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck kay\u0131plar ya\u015fad\u0131. 17 ve 25 Aral\u0131k 2013 tarihi sonras\u0131 ba\u015flayan hukuka m\u00fcdahale ve yarg\u0131 organ\u0131na bask\u0131 s\u00fcreci her ge\u00e7en y\u0131l daha fazla artarak devam ediyor. \u0130ktidardaki Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n otoriterli\u011fini sa\u011flamla\u015ft\u0131rma hamlelerine, muhalefetin bir tak\u0131m sosyal ve siyasal nedenlerle ses \u00e7\u0131karmayarak \u00f6rt\u00fcl\u00fc olarak verdi\u011fi destek, T\u00fcrkiye\u2019yi bir hukuk devleti olmaktan uzakla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortadan kalkmas\u0131, yarg\u0131 organ\u0131n\u0131n Saray g\u00fcd\u00fcm\u00fcne girmesi, devleti hesap sorulamaz ve denetlenemez bir mekanizmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. Yolsuzluk ve r\u00fc\u015fvet t\u00fcm b\u00fcrokrasiyi kaplad\u0131. Siyaset ve b\u00fcrokrasi \u00f6nce devletin kendi varl\u0131klar\u0131n\u0131 ya\u011fmalad\u0131. Sonra yeniden diriltti\u011fi mafyay\u0131 etkin hale getirerek ulusal ve uluslararas\u0131 alanlarda kara para getiren her t\u00fcrl\u00fc illegal faaliyete korkusuzca ve alenen yat\u0131r\u0131m yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u00e7kiyi, kumar\u0131, uyu\u015fturucuyu ve zinay\u0131 haram sayan bir inanc\u0131n temsilcili\u011fi iddias\u0131 ve propagandas\u0131yla muhafazakar halk\u0131n oyu ile iktidar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren Erdo\u011fan, kulland\u0131\u011f\u0131 mafya gruplar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla t\u00fcm bu sekt\u00f6rlerin illegal gelirlerini kendi havuzuna ba\u011flamaktan ka\u00e7\u0131nmad\u0131. Normal \u015fartlarda T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7ok uzakta bir g\u00fczergah\u0131 bulunan kokain ticaretinde bile T\u00fcrkiye merkez olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Sedat Peker\u2019in iddialar\u0131na g\u00f6re bu ticaretin organizasyonunda Erdo\u011fan\u2019\u0131n en yak\u0131n\u0131ndaki isimler aktif olarak bulunmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Yarg\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019sinde, devlet bizzat siyaset ve b\u00fcrokratlar taraf\u0131ndan soyuldu. Mafya ve kara para ile birlikte an\u0131lmaya ba\u015flayan T\u00fcrk ekonomisi kredibilitesini yitirdi. \u201c\u00c7al\u0131yor ama \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor\u201d diye halk taraf\u0131ndan desteklenen iktidar, \u00fclkenin bug\u00fcn\u00fc ile beraber gelece\u011fini de ipotek alt\u0131na alacak bor\u00e7lara da imza atarak \u00fclke ekonomisini tekrar bat\u0131rd\u0131. \u00d6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki, ekonomik krizden bunalan T\u00fcrk halk\u0131, daha \u00f6nce belediye se\u00e7imlerinde verdi\u011fi uyar\u0131y\u0131 anlamayan Erdo\u011fan ve ittifaklar\u0131n\u0131 yeni se\u00e7imde emekliye ay\u0131racak.<\/p>\n\n\n\n<p>Yolsuzluklar\u0131 bir sistem haline getiren Erdo\u011fan, iktidar\u0131n\u0131 koruyabilmek i\u00e7in siyaset ve b\u00fcrokrasi vitrinini, \u00f6zellikle yarg\u0131 ve polis makamlar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kirli ve \u015faibeli isimlerle doldurdu. R\u00fc\u015fvet ve ideolojik k\u00f6rl\u00fck i\u00e7erisindeki bu isimler, bir taraftan Tayyip Erdo\u011fan\u2019a hukuki kalkan olurken, di\u011fer taraftan kendileri de yolsuzluk havuzlar\u0131 olu\u015fturarak adalet sistemini iyice yozla\u015ft\u0131rd\u0131lar. Siyaseten Erdo\u011fan H\u00fck\u00fcmetinden kurtulman\u0131n hemen yan\u0131nda, kirlenen bu adalet mekanizmas\u0131n\u0131n da tamiri gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kirli yarg\u0131 b\u00fcrokrasisi ile temiz toplum hayalleri kuramazs\u0131n\u0131z. R\u00fc\u015fvet ve makam kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda her d\u00f6nemde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirmeyi ba\u015faran bu kirliler tak\u0131m\u0131, belki yolsuzlu\u011fa bula\u015fm\u0131\u015f Erdo\u011fan ve partililerini yarg\u0131lamada size destek olur, ama yarg\u0131 sistemi kirlili\u011fini farkl\u0131 bir bi\u00e7imde devam ettirir. Kirli s\u00fcp\u00fcrge ile temizlik olmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Yolsuzluk ve mafyan\u0131n esir ald\u0131\u011f\u0131 Susurluk s\u00fcrecinden kurtulma, 10 y\u0131ll\u0131k ciddi bir m\u00fccadele ile m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftu. Bu s\u00fcrecin atlat\u0131lmas\u0131 ve mafyan\u0131n toplum hayat\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndaki en \u00f6nemli g\u00fc\u00e7, emniyet ve yarg\u0131 birimlerindeki e\u011fitimli ve temiz personelin varl\u0131\u011f\u0131yd\u0131. Yolsuzluk ve mafyan\u0131n ba\u015fa \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131 tek g\u00fc\u00e7, sat\u0131n al\u0131namayan yarg\u0131 ve polis b\u00fcrokrasisidir. Muhalefet ve toplum, \u015fimdi, her zamankinden daha fazla \u201cYok mu cesaretli bir savc\u0131 veya polis?\u201d diye \u015fikayet etmektedir. Cesaretli savc\u0131 ve polislerin tamam\u0131 KHK\u2019larla hukuksuz bir \u015fekilde bir gecede g\u00f6revlerinden al\u0131nd\u0131lar. \u00dclkenin e\u011fitimli ve temiz memurlar\u0131 ya i\u00e7eriye at\u0131ld\u0131lar ya da yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7mak zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin kendi okullar\u0131nda okuttu\u011fu, yeti\u015fmesi i\u00e7in y\u0131llarca emek verdi\u011fi, aralar\u0131nda bir\u00e7o\u011funun yurt i\u00e7i veya d\u0131\u015f\u0131nda y\u00fcksek lisans veya doktora derecelerine sahip oldu\u011fu ve haklar\u0131nda hi\u00e7bir \u015fikayet ve soru\u015fturmas\u0131 olmayan binlerce yeti\u015fmi\u015f insan, yolsuzlu\u011fa bula\u015fm\u0131\u015f birka\u00e7 muktedir makam\u0131n\u0131 korusun diye feda edildi. Yarg\u0131 sistemi \u00e7\u00f6kt\u00fc. Polis d\u0131\u015far\u0131da r\u00fc\u015fvet, i\u00e7eride i\u015fkence ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 haline evrildi.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de Erdo\u011fan\u2019\u0131n bozdu\u011fu adalet sistemi e\u011fer d\u00fczeltilecekse, i\u015fe, sistemin bozuldu\u011fu yerden tamirle ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. Sistemin bozulmas\u0131n\u0131n milad\u0131 17 ve 25 Aral\u0131k soru\u015fturmalar\u0131d\u0131r. Bu soru\u015fturmalar\u0131n hedefinin darbe mi yoksa yolsuzluk mu oldu\u011funu siyaseten tart\u0131\u015fmak yerine, Mecliste hukuk\u00e7u vekiller ve tarafs\u0131z hukuk\u00e7ulardan olu\u015fan bir komisyonun huzurunda, soru\u015fturman\u0131n t\u00fcm taraflar\u0131 dinlenmeli ve t\u00fcm deliller kamuoyuna a\u00e7\u0131k olacak bir \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunun yan\u0131nda polis ve yarg\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n ideolojik olarak su\u00e7land\u0131\u011f\u0131 \u201ckumpas\u201d olarak etiketlenen t\u00fcm dosyalar da ayn\u0131 \u015fekilde Meclis komisyonunda ara\u015ft\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p>17 ve 25 Aral\u0131k sonras\u0131nda tasfiye edilen ve 15 Temmuz sonras\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve bir\u00e7ok temel haklar\u0131 elinden al\u0131nan T\u00fcrkiye\u2019nin temiz ve namuslu polis ve yarg\u0131 mensuplar\u0131 bu \u00fclkenin y\u00fcz aklar\u0131d\u0131r. Makamlar\u0131n\u0131 ve nefislerini yolsuz iktidara ve derin kirli \u00e7etelere satmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in, aileleriyle beraber b\u00fcy\u00fck bir zulme maruz kalm\u0131\u015flard\u0131r. \u00dclkenin temiz memurlar\u0131 tasfiye edildikten sonraki d\u00f6nemde, devlet mekanizmas\u0131 akl\u0131n\u0131 ve \u015fuurunu kaybetmi\u015f bir vaziyette \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Hukuk, insan haklar\u0131, yolsuzluk, refah, mutluluk gibi &nbsp;her alanda g\u00f6stergeler a\u015fa\u011f\u0131ya d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cYi\u011fit d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yerden kalkar\u201d derler atalar\u0131m\u0131z. \u00dclkeyi yeniden imar etme ve yeniden t\u00fcm sosyal g\u00f6stergeleri yukar\u0131ya \u00e7evirmek istiyorsan\u0131z, koalisyon protokol\u00fcn\u00fczde hi\u00e7 yer vermedi\u011finiz en \u00f6nemli hususu size hat\u0131rlatmak isterim. KHK ile bir gecede g\u00f6revlerinden at\u0131lan t\u00fcm memurlar\u0131 g\u00f6reve iade ederek i\u015fe ba\u015flamal\u0131s\u0131n\u0131z. Herhangi bir konuda haklar\u0131nda su\u00e7lama yap\u0131lanlar varsa, bunlara normal hukuk \u00e7er\u00e7evesinde tarafs\u0131z mahkemeler karar verir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yazar: \u0130smail \u00d6zt\u00fcrk Kirli s\u00fcp\u00fcrge ile temizlik yap\u0131lmaz CHP \u00f6nderli\u011finde bir araya gelen alt\u0131 muhalefet partisi temsilcileri imzalad\u0131klar\u0131 ortak protokol ile parlamenter sisteme yeniden d\u00f6nme s\u00f6z\u00fc verdiler. Parlamenter sisteme d\u00f6n\u00fc\u015fle&hellip;<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":249,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[290],"tags":[],"class_list":["post-248","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-en"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/248","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=248"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/248\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/249"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}