{"id":539,"date":"2022-05-01T11:59:40","date_gmt":"2022-05-01T11:59:40","guid":{"rendered":"http:\/\/jushr.org\/?p=539"},"modified":"2022-05-01T11:59:40","modified_gmt":"2022-05-01T11:59:40","slug":"abdnin-2020-insan-haklari-raporunda-turkiye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jushr.org\/nl\/abdnin-2020-insan-haklari-raporunda-turkiye\/","title":{"rendered":"ABD\u2019nin 2020 \u0130nsan Haklar\u0131 Raporunda T\u00fcrkiye"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fczenlenen bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda \u0130nsan Haklar\u0131 Uygulamalar\u0131 \u00dczerine \u00dclke Raporlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 AntonyBlinken, insan haklar\u0131n\u0131 ABD d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n merkezine koyma konusundaki kararl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 tekrarlad\u0131. Bakan \u015feffafl\u0131k ve hesap verebilirli\u011fin bu s\u00fcrecin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu belirtti. Blinken, \u201c\u0130nsan haklar\u0131 birbirine ba\u011fl\u0131d\u0131r ve bir haktan yoksun b\u0131rak\u0131lmas\u0131, bir toplumun daha geni\u015f dokusunun y\u0131pranmas\u0131na neden olabilir.\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131l\u0131 bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda \u00c7in ve Rusya\u2019n\u0131n \u00f6zellikle \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u00c7in\u2019de h\u00fck\u00fcmet yetkililerinin \u201cUygur M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131na ve di\u011fer dini ve etnik az\u0131nl\u0131klara kar\u015f\u0131 soyk\u0131r\u0131m, i\u015fkence ve zorla k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131rma dahil olmak \u00fczere insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7 i\u015fledi\u011fi\u201d vurguland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca, Rus h\u00fck\u00fcmetinin de siyasi muhalifleri ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 g\u00f6stericileri hedef ald\u0131\u011f\u0131, yolsuzlu\u011fun yayg\u0131n \u015fekilde devam etti\u011fi kaydedildi. Venezuela\u2019da ise Nicolas Maduro y\u00f6netiminin yapt\u0131\u011f\u0131 yolsuzlu\u011fun, halk\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 insani krizi artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Blinken, \u201c\u0130nsan haklar\u0131n\u0131n temel ilkelerinden biri evrensel olmalar\u0131d\u0131r. Nerede do\u011fmu\u015f olursa olsun, neye inan\u0131rsa inans\u0131n, kimi severse sevsin, herkes bu haklara sahiptir. \u0130nsan haklar\u0131nda baz\u0131 haklar\u0131 di\u011ferlerinden daha \u00f6nemli yapan bir hiyerar\u015fi yoktur\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcrkiye 2020 \u0130nsan Haklar\u0131 Raporu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Raporda 2018 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de geni\u015f kapsaml\u0131 ter\u00f6rle m\u00fccadele yasas\u0131 ge\u00e7tikten sonra \u201ctemel haklar\u0131n k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131 ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden \u00f6d\u00fcn verildi\u011fi ve riske at\u0131ld\u0131\u011f\u0131\u201d belirtilmektedir. Ayr\u0131ca 15 Temmuz 2016 tarihindeki darbe giri\u015fiminden bu yana; 60 binden fazla polis ve asker ile 125 binden fazla memurun ve yarg\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n ise \u00fc\u00e7te birinden fazlas\u0131n\u0131n g\u00f6revden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131; 90 binden fazla vatanda\u015f\u0131n tutukland\u0131\u011f\u0131; 1.500 sivil toplum kurulu\u015funun ba\u015fta din adam\u0131 Fethullah G\u00fclen hareketi ile ili\u015fkileri oldu\u011fundan bahisle \u201cter\u00f6rizmle ba\u011flant\u0131l\u0131\u201d su\u00e7lamalarla kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 aktar\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Raporda T\u00fcrkiye\u2019deki \u201c\u00f6nemli insan haklar\u0131 ihlallerinin \u015funlar oldu\u011fu belirtilmektedir:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Keyfi cinayetler,<\/li><li>G\u00f6zalt\u0131nda \u015f\u00fcpheli \u00f6l\u00fcmler,<\/li><li>Zorla ortadan kaybolmalar,<\/li><li>\u0130\u015fkence ve di\u011fer zalimce, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 veya a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 hareketler veya cezalar,<\/li><li>Nezarethane ve cezaevlerindeki fiziki ve idari k\u00f6t\u00fc \u015fartlar,<\/li><li>Keyfi tutuklamalar ve g\u00f6zalt\u0131lar,<\/li><li>Tutuklama prosed\u00fcrleri ve g\u00f6zalt\u0131ndakilere k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015flar,<\/li><li>Adil yarg\u0131lanma taleplerinin reddedilmesi,<\/li><li>Delilsiz, haks\u0131z ve hukuksuz yarg\u0131lamalar, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n olmamas\u0131,<\/li><li>Ter\u00f6rle m\u00fccadele kanunlar\u0131n\u0131n geni\u015f \u015fekilde muhaliflere uygulanmas\u0131,<\/li><li>Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesinin kararlar\u0131n\u0131n uygulanmamas\u0131 ve OHAL Komisyonunun adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 ihlal etmesi, \u015feffaf olmamas\u0131 ve yava\u015f hareket etmesi,<\/li><li>Haks\u0131z bir \u015fekilde mal ve m\u00fclkiyete el konulmas\u0131,<\/li><li>Keyfi ve yasad\u0131\u015f\u0131 \u015fekilde mahremiyet, aile, konut veya ileti\u015fim haklar\u0131n\u0131 ihlal etme,<\/li><li>Dahili ayr\u0131l\u0131klarda k\u00f6t\u00fc muameleler<\/li><li>Bas\u0131n da dahil olmak \u00fczere ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili problemler, \u015fiddet ve tacizler, sans\u00fcr veya i\u00e7erik k\u0131s\u0131tlamalar\u0131,<\/li><li>\u0130nternet \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili ihlaller,<\/li><li>Akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve k\u00fclt\u00fcrel aktivitelerle ilgili ihlaller,<\/li><li>Siyasi s\u00fcrece kat\u0131l\u0131m \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve se\u00e7imler ile ilgili problemler,<\/li><li>H\u00fck\u00fcmette \u015feffafl\u0131\u011f\u0131n bulunmamas\u0131 ve yolsuzluk,<\/li><li>\u0130nsan haklar\u0131 ihlalleri iddialar\u0131na ili\u015fkin uluslararas\u0131 kurulu\u015flar ve sivil toplumun ara\u015ft\u0131rmas\u0131na y\u00f6nelik h\u00fck\u00fcmetin tav\u0131rlar\u0131,<\/li><li>Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, toplumsal istismarlar ve insan ticareti,<\/li><li>\u0130\u015f\u00e7i haklar\u0131 ile ilgili problemler,<\/li><li>Muhalif siyaset\u00e7iler ve eski milletvekilleri, avukatlar, gazeteciler, insan haklar\u0131 savunucular\u0131 ve ABD B\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 da dahil olmak \u00fczere on binlerce ki\u015finin \u2018ter\u00f6rist\u2019 gruplarla ba\u011flant\u0131l\u0131 veya bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yasal a\u00e7\u0131klamalar yapt\u0131klar\u0131 gerek\u00e7esiyle keyfi olarak tutuklanmas\u0131 ve g\u00f6zalt\u0131lar\u0131n s\u00fcrmesi,<\/li><li>Se\u00e7ilmi\u015f yetkililer de dahil olmak \u00fczere siyasi mahkumlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131,<\/li><li>\u00dclke d\u0131\u015f\u0131nda bulunan ki\u015filere kar\u015f\u0131 siyasi ama\u00e7l\u0131 misillemeler,<\/li><li>Yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili \u00f6nemli problemler,<\/li><li>Gazetecilere y\u00f6nelik \u015fiddet ve tehdit dahil olmak \u00fczere ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bas\u0131n ve internet \u00fczerine ciddi k\u0131s\u0131tlamalar, medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 ve gazetecilerin ve di\u011ferlerinin h\u00fck\u00fcmet politikalar\u0131 veya yetkililerini ele\u015ftirdikleri gerek\u00e7esiyle haks\u0131z tutuklamalar veya cezai kovu\u015fturmalar, sans\u00fcr, site engellemesi ve cezai hakaret yasalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131,<\/li><li>Toplanma, dernek kurma ve seyahatlerin ciddi bir \u015fekilde k\u0131s\u0131tlanmas\u0131,<\/li><li>Baz\u0131 m\u00fcltecilerin geri g\u00f6nderilme vakalar\u0131,<\/li><li>Kad\u0131nlara ve lezbiyen, gey, biseks\u00fcel, trans ve inter cinsiyet ki\u015filere ve di\u011fer az\u0131nl\u0131k \u00fcyelerine y\u00f6nelik \u015fiddet,<\/li><li>H\u00fck\u00fcmetin insan haklar\u0131 ihlalleri ile su\u00e7lanan g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri ve di\u011fer yetkililerin soru\u015fturulmas\u0131, kovu\u015fturulmas\u0131 ve cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok az ad\u0131m atmas\u0131; cezadan muafiyetin bir problem olarak devam etmesi,<\/li><li>H\u00fck\u00fcmetin ter\u00f6rle m\u00fccadele operasyonlar\u0131na ili\u015fkin yanl\u0131\u015fl\u0131kla veya kas\u0131ts\u0131z olarak meydana gelen sivil \u00f6l\u00fcmlere y\u00f6nelik personelin soru\u015fturulmas\u0131 veya kovu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6sterilen \u00e7abalarla ilgili bilgi vermemesi.\u201d<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Rapor, M\u0130T personelinin, yasa gere\u011fi insan haklar\u0131 ihlalleri ile ilgili soru\u015fturma ge\u00e7irmelerinin zor oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Raporda ortadan kaybolmalarla ilgili, HDP MilletvekiliTuma \u00c7elik\u2019in ortaya koydu\u011fu Kovankaya k\u00f6y\u00fcndeki Katolik bir \u00e7iftin ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131, H\u00fcrm\u00fcz Diril\u2019in hala bulunmay\u0131\u015f\u0131 ve G\u00f6khan T\u00fcrkmen\u2019in ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 ve i\u015fkence g\u00f6rmesi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Rapor T\u00fcrkiye\u2019deki keyfi olarak \u00f6ld\u00fcrmeler, di\u011fer hukuksuz veya siyasi motifli cinayetler, kaybolmalar, i\u015fkenceler ve di\u011fer zalimane, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 veya a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 muamele veya cezaland\u0131rmalardan \u00f6rnekler vererek bahsetmektedir. Bu konularla ilgili olarak Mill\u00ee \u0130stihbarat Te\u015fkil\u00e2t\u0131 (M\u0130T) ile ilgili yasaya g\u00f6nderme yap\u0131lmakta; yasaya g\u00f6re M\u0130T \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n \u201cter\u00f6rle m\u00fccadelede yer alan g\u00fcvenlik g\u00f6revlileri\u201d olarak kovu\u015fturmadan muaf olduklar\u0131 vurgulanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Raporda, nezarethane ve cezaevi \u015fartlar\u0131na ili\u015fkin ihlaller kapsam\u0131nda cezaevlerindeki COVID-19 ile ilgili baz\u0131 \u00f6l\u00fcm haberlerine yer verilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca 300 \u00e7ocu\u011fun anneleri ile birlikte cezaevinde oldu\u011fu aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Raporda, keyfi tutuklama ve g\u00f6zalt\u0131lar kapsam\u0131nda, mahkemelerin Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019dan gelen talimatla karar verdikleri belirtilmi\u015f ve 15 Temmuz ile ilgili Korgeneral Metin \u0130yidil\u2019in Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n talimat\u0131 ile tekrar tutukland\u0131\u011f\u0131 aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yine raporda, keyfi tutuklama \u00e7er\u00e7evesinde, HDP \u00fcyelerine y\u00f6nelik keyfi tutuklamalar belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Raporda adil yarg\u0131lanma taleplerinin reddedilmesi konusu ile ilgili yarg\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Burada da \u00f6rnek olarak Osman Kavala\u2019n\u0131n dosyas\u0131 ve s\u00fcreci incelenmi\u015ftir. ABD\u2019nin 2020 \u0130nsan Haklar\u0131 Raporunun T\u00fcrkiye k\u0131sm\u0131na buradan ula\u015fabilirsiniz:<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.state.gov\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/TURKEY-2020-HUMAN-RIGHTS-REPORT.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">TURKEY 2020 HUMAN RIGHTS REPORT (state.gov)<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fczenlenen bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda \u0130nsan Haklar\u0131 Uygulamalar\u0131 \u00dczerine \u00dclke Raporlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 AntonyBlinken, insan haklar\u0131n\u0131 ABD d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n merkezine koyma konusundaki kararl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 tekrarlad\u0131. Bakan \u015feffafl\u0131k ve hesap verebilirli\u011fin bu&hellip;<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":541,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[299],"tags":[],"class_list":["post-539","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-raporlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/539","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=539"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/539\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}