{"id":937,"date":"2022-12-10T00:39:40","date_gmt":"2022-12-09T23:39:40","guid":{"rendered":"http:\/\/jushr.org\/?p=937"},"modified":"2022-12-10T00:39:40","modified_gmt":"2022-12-09T23:39:40","slug":"10-aralik-dunya-insan-haklari-gunu-bildirisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jushr.org\/nl\/10-aralik-dunya-insan-haklari-gunu-bildirisi\/","title":{"rendered":"10 Aral\u0131k D\u00fcnya \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00fcn\u00fc Bildirisi"},"content":{"rendered":"<p>Yazar: \u0130smail \u00d6zt\u00fcrk<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn D\u00fcnya insan haklar\u0131 g\u00fcn\u00fc. Demokratik ve \u00f6zg\u00fcr bir \u00fclkede ya\u015f\u0131yorsak bu g\u00fcn bizim i\u00e7in pek \u00f6nemli olmayabilir. \u00d6zg\u00fcr bir ortamda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in kendimizi mutlu hissedebiliriz. Ancak bu g\u00fcn, bizim mutlu oldu\u011fumuz d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde insanlar \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden ve temel haklar\u0131ndan mahrum bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015flar, \u00e7at\u0131\u015fmalar, i\u00e7 kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar, despot y\u00f6netimler ve daha bir\u00e7ok nedenle bir\u00e7ok topluluk ve toplumlar, temel insan haklar\u0131n\u0131 kullanamamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ukrayna, Rus i\u015fgali alt\u0131nda. Y\u00fczbinlerce insan bu sava\u015fta hayat\u0131n\u0131 kaybederken, milyonlarca insan evini ve \u00fclkesini terk ederek ba\u015fka \u00fclkelerde g\u00f6\u00e7men hayat\u0131 ya\u015famaktad\u0131r. \u00dclkede kalan insanlar ise k\u0131\u015f\u0131n en so\u011fuk g\u00fcnlerinde elektrik ve \u0131s\u0131 kaynaklar\u0131 olmadan hayatta kalmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in, Uygur Halk\u0131na d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131k bir soyk\u0131r\u0131m uygulamaktad\u0131r. Milyonlarca Uygur vatanda\u015f\u0131 toplama kamplar\u0131nda ve zindana d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen ya\u015fam alanlar\u0131nda, \u00f6l\u00fcm ve intihar\u0131n tercih edildi\u011fi bir zul\u00fcm ya\u015famaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ran&#8217;da halk, otoriter rejimin bask\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 bu sefer k\u0131yafet \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc nedeniyle yeniden isyan bayraklar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131. \u0130ran rejimi halk\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck taleplerine her zaman oldu\u011fu gibi yine \u00e7ok sert cevap verdi. Y\u00fczlerce insan\u0131n \u00f6lld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc olaylar sonras\u0131nda kitlesel tutuklamalar ger\u00e7ekle\u015ftiren \u0130ran rejimi, binlerce insan\u0131 idamla yarg\u0131layarak, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aray\u0131\u015flar\u0131na engel olmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de iktidar\u0131n\u0131, toplumsal \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 k\u00f6r\u00fckleyerek, ter\u00f6r\u00fc bir sopa gibi kullanarak, medya ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na alarak, muhaliflerini kitlesel tutuklamalar ile cezaevine g\u00f6ndererek ayakta tutmaya \u00e7al\u0131\u015fan otoriter bir tek adam y\u00f6netimi bulunmaktad\u0131r. Erdo\u011fan&#8217;\u0131n, milyonlarca insan\u0131, kad\u0131n, \u00e7oluk \u00e7ocuk, ihtiyar ve hasta demeden cezaevine atma arzu ve h\u0131rs\u0131, toplumun belirli kesimleri i\u00e7in soyk\u0131r\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar sadece insan haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi g\u00fcncel birka\u00e7 \u00f6rnek. Bask\u0131 ve zul\u00fcm ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri elinden al\u0131nan ve soyk\u0131r\u0131ma varan uygulamalara muhatap olan \u00e7ok fazla insan toplulu\u011fu var.&nbsp; Kimliklerini, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131, ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131, \u00f6zg\u00fcrce ifade etme imkan\u0131na sahip olmayan milyonlarca insan.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 muameleler ile a\u015fa\u011f\u0131lanan, i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muameleye maruz b\u0131rak\u0131lan, sald\u0131r\u0131 ve tecav\u00fcze u\u011frayan bir\u00e7ok ma\u011fdur insan\u0131 ve toplulu\u011fu, herg\u00fcn medya ve sosyal medyadan takip ediyoruz. \u0130nsanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 uygulamalar o kadar \u00e7ok yerde ve s\u00fcrekli ki, izlene izlene gittik\u00e7e normalle\u015fiyor ve do\u011fal hayat\u0131n bir par\u00e7as\u0131 gibi alg\u0131lanmaya ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fgalciler, diktat\u00f6rler, zalimler, bask\u0131c\u0131lar ve onlar\u0131n emri alt\u0131ndaki bask\u0131c\u0131 devlet mekanizmalar\u0131, gittik\u00e7e artan bir tempo ile insanlar\u0131n \u00fczerindeki bask\u0131lar\u0131 art\u0131rmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zg\u00fcr ve demokratik devletler ve topluluklar, kendilerine do\u011frudan dokunmayan bu bask\u0131 ve zul\u00fcmleri hareket etmeden sessiz kalarak izledik\u00e7e, onlar da otoriter rejimlerin bask\u0131 politikalar\u0131ndan dolayl\u0131 olarak etkilenmektedirler. Birle\u015fmi\u015f Milletler Toplulu\u011fu ve Avrupa Birli\u011fi gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc kurumlar\u0131n bask\u0131c\u0131 rejimlere kar\u015f\u0131 etkisizli\u011fi, otoriter rejimlerin g\u00fc\u00e7lenmesine ve daha fazla insan\u0131n iltica ve g\u00f6\u00e7 etmesine neden olmaktad\u0131r. \u0130ltica ve d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7 hareketleri, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin ekonomik ve sosyal d\u00fczenlerini olumsuz etkilemektedir. Otoriter rejimlerle, devletler ve uluslararas\u0131 kurulu\u015flar daha etkili m\u00fccadele edebilirler. \u0130nsan haklar\u0131na duyarl\u0131 insan ve topluluklar da bu m\u00fccadeleye ortak olabilirler.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Demokratik ve \u00f6zg\u00fcr d\u00fcnya, sahip oldu\u011fu&nbsp; hukuki, siyasi ve ekonomik g\u00fcc\u00fc daha fazla kullanarak otoriter rejimlere yapt\u0131r\u0131m uygulamal\u0131d\u0131r. Uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 kurum ve \u00f6rg\u00fctleri, hak ihlallerine kar\u015f\u0131 daha duyarl\u0131 hale gelmeli,hak ihlallerini daha fazla izlemeli ve daha h\u0131zl\u0131 soru\u015fturmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zg\u00fcr d\u00fcnyan\u0131n, kamuoyu ayd\u0131nlatma ara\u00e7lar\u0131 olan medya, spor ve sinema d\u00fcnyas\u0131, insan haklar\u0131 ihlallerini duyurmaya y\u00f6nelik daha fazla proje ve \u00e7al\u0131\u015fma yapmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan haklar\u0131 ihlallerini sistematik olarak uygulayan devletler, ekonomik olarak daha fazla yapt\u0131r\u0131ma tabi tutulmal\u0131, bu \u00fclkelerin ihracat mallar\u0131 ve markalar\u0131 boykot edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bireysel olarak da otoriter \u00fclkelerin \u00fcr\u00fcnleri sat\u0131n al\u0131nmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerine ve kurulu\u015flar\u0131na \u00fcye olunmal\u0131, aktivite ve eylemlerine destek verilmelidir. Hi\u00e7bir \u015fey yapamayan bir insan, en az\u0131ndan bir sosyal medya hesab\u0131 a\u00e7\u0131p, hak ihlallerine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eden ki\u015fi ve gruplar\u0131n mesajlar\u0131n\u0131n daha geni\u015f kesimlere yay\u0131lmas\u0131na destek olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Siz bunlardan hangisini yapabilirsiniz?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yazar: \u0130smail \u00d6zt\u00fcrk Bug\u00fcn D\u00fcnya insan haklar\u0131 g\u00fcn\u00fc. Demokratik ve \u00f6zg\u00fcr bir \u00fclkede ya\u015f\u0131yorsak bu g\u00fcn bizim i\u00e7in pek \u00f6nemli olmayabilir. \u00d6zg\u00fcr bir ortamda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in kendimizi mutlu hissedebiliriz. Ancak&hellip;<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":950,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[290],"tags":[],"class_list":["post-937","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-en"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=937"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/937\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/950"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jushr.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}